Bedrijf

De AI-paradox: tussen democratisering, informatieoverbelasting en het grenseffect

"Zodra het werkt, noemt niemand het meer AI" - betreurde John McCarthy, die de term uitvond. Kunstmatig zicht, spraakherkenning, vertaling: het waren geavanceerde AI, nu zijn het vanzelfsprekende functies van de telefoon. Het is de paradox van de grens: intelligentie is niet iets om te veroveren, maar een horizon die we omzetten in nuttige hulpmiddelen. AI brengt ons 90% - mensen behandelen de grensgevallen. Technologie' worden is de ware erkenning voor een idee dat in de voorhoede van het mogelijke stond.

Kunstmatige intelligentie: tussen illusoire beloften en echte dystopieën

Kunstmatige intelligentie heeft vele cycli van opwinding en teleurstelling doorgemaakt. Vandaag zitten we in een opwaartse fase, dankzij de ontwikkeling van grote taalmodellen (LLM) op basis van de Transformer-architectuur. Deze architectuur is bijzonder geschikt voor GPU's, waardoor het mogelijk is om enorme hoeveelheden gegevens en rekenkracht te gebruiken om modellen met miljarden parameters te trainen. Het belangrijkste gevolg is de creatie van een nieuwe gebruikersinterface voor computers: menselijke taal.

Net zoals de grafische gebruikersinterface de personal computer toegankelijk maakte voor miljoenen gebruikers in de jaren 1980, hebben nieuwe natuurlijke taalinterfaces AI toegankelijk gemaakt voor honderden miljoenen gebruikers wereldwijd in het afgelopen jaar.

De mythe van echte democratisering

Ondanks deze schijnbare toegankelijkheid blijft de 'democratisering' die SaaS-oplossingen beloven onvolmaakt en gedeeltelijk, waardoor nieuwe vormen van ongelijkheid ontstaan.

AI vereist nog steeds specifieke vaardigheden:

- AI-geletterdheid en het begrijpen van de grenzen van systemen

- Vermogen om output kritisch te evalueren

- Integratievaardigheden in bedrijfsprocessen

Het AI-effect en de grensparadox

John McCarthy bedacht de term AI in de jaren 1950, maar hij klaagde zelf: "Zodra het werkt, noemt niemand het meer AI". Dit fenomeen, bekend als het 'AI-effect', beïnvloedt ons vandaag de dag nog steeds.

De geschiedenis van AI is bezaaid met successen die, zodra ze voldoende betrouwbaar zijn geworden, niet langer als 'intelligent' genoeg worden beschouwd om het aspirationele epitheton te verdienen.

Voorbeelden van technologieën die ooit als geavanceerde AI werden beschouwd en nu als vanzelfsprekend worden beschouwd:

- Machine vision nu ingebouwd in elke smartphone

- Spraakherkenning, nu gewoon 'dicteren

- Taalvertaling en sentimentanalyseAanbevelingssystemen (Netflix, Amazon) en routeoptimalisatie (Google Maps)

Dit maakt deel uit van een breder fenomeen dat we de 'grensparadox' kunnen noemen.

Omdat we mensen de grens toeschrijven die verder gaat dan onze technologische beheersing, zal deze grens altijd slecht gedefinieerd zijn. Intelligentie is niet iets dat we kunnen vastleggen, maar een voortdurend naderende horizon die we omzetten in bruikbare hulpmiddelen.

__wff_voorbehouden_overerven

AI en informatieoverbelasting

De verspreiding van generatieve AI heeft de kosten voor het produceren en verzenden van informatie drastisch verlaagd, met paradoxale gevolgen voor de doelen van burgerparticipatie.

De crisis van synthetische inhoud

De combinatie van generatieve AI en sociale media heeft geleid tot:

- Cognitieve overbelasting en versterking van bestaande vooroordelen

- Grotere sociale polarisatie

- Gemak om de publieke opinie te manipuleren

- Proliferatie van vervalste inhoud

Het 'zwarte doos'-probleem

Vereenvoudigde interfaces verbergen de werking van AI:Slecht begrip van geautomatiseerde besluitvormingsprocessenMoeilijkheden bij het identificeren van algoritmische vooroordelen

Beperkte aanpassing van onderliggende modellenHet belang van door mensen geleide geautomatiseerde intelligentieAI kan ons maar voor 90% op weg helpen.

Machines blinken uit in het analyseren van grote hoeveelheden gegevens, maar hebben moeite met randgevallen. Algoritmen kunnen worden getraind om meer uitzonderingen te verwerken, maar voorbij een bepaald punt wegen de benodigde middelen niet op tegen de voordelen. Mensen zijn precieze denkers die principes toepassen op grensgevallen, terwijl machines benaderers zijn die beslissingen nemen op basis van voorgaande

Van hype naar ontgoocheling: de AI-cyclus

Zoals Gartner beschrijft in technologiehypecycli, wordt wild enthousiasme steevast gevolgd door teleurstelling - de 'vallei van de desillusie'.

Alan Kay, pionier op het gebied van computerwetenschappen en winnaar van de Turingprijs, zei: 'Technologie is alleen technologie voor degenen die geboren zijn voordat het werd uitgevonden'. Machine Learning-professionals zijn wetenschappers en ingenieurs, maar hun inspanningen lijken altijd magisch - totdat ze dat op een dag niet meer zijn.

Homogenisering en verlies van concurrentievoordeelWijdverspreide toepassing van dezelfde kant-en-klare SaaS-oplossingen resulteert in:Convergentie naar vergelijkbare bedrijfsprocessenDifferentiatieproblemen door AIInnovatie beperkt door platformcapaciteitenDatapersistentie en de risico's ervan

Met de toegankelijkheid van generatieve AI-platforms:Gegevens blijven lang bewaard in digitale infrastructurenDatapunten kunnen in verschillende contexten worden hergebruikt

Er wordt een gevaarlijke cyclus gecreëerd wanneer toekomstige generaties AI worden getraind op synthetische inhoud.

De nieuwe digitale kloof

De AI-markt is onderverdeeld in:

- Basis-AI: gestandaardiseerde oplossingen beschikbaar voor velen

- Geavanceerde eigen AI: geavanceerde mogelijkheden ontwikkeld door een paar grote organisaties

De behoefte aan een preciezere woordenschat

Een deel van het probleem ligt in de definitie van 'Kunstmatige Intelligentie'.

Als we de term recursief opsplitsen, merken we dat elke tak van de definitie verwijst naar 'mensen' of 'mensen'. Per definitie denken we bij AI dus aan het imiteren van mensen, maar zodra een vermogen het domein van machines betreedt, verliezen we het menselijke referentiepunt en beschouwen we het niet langer als AI.

Het is nuttiger om ons te richten op specifieke technologieën die aan het werk gezet kunnen worden, zoals transformatoren voor taalmodellen of diffusie voor het genereren van afbeeldingen. Dit maakt ons vermogen om een onderneming te evalueren veel explicieter, tastbaarder en reëler.

Conclusie: Van grens tot technologie

De grensparadox houdt in dat AI zo snel versnelt dat het binnenkort gewoon technologie zal zijn, en een nieuwe grens AI zal worden. Het worden van 'technologie' moet worden gezien als erkenning voor een idee dat eerder op het scherpst van de snede van het mogelijke stond.Dit artikel is deels geïnspireerd door de overwegingen van Sequoia Capital over de AI-paradox.

Voor meer informatie: https://www.sequoiacap.com/article/ai-paradox-perspective/

De echte belofte van toegankelijke AI is niet simpelweg het beschikbaar maken van technologie, maar het creëren van een ecosysteem waarin innovatie, controle en voordelen echt verdeeld zijn.

We moeten de spanning erkennen tussen toegang tot informatie en de risico's van overbelasting en manipulatie.

Alleen door een sterk menselijk element in kunstmatige intelligentie te behouden en een preciezere taal te gebruiken, kunnen we het potentieel van kunstmatige intelligentie realiseren als een kracht voor echt gedistribueerde inclusie en innovatie.

Hulpmiddelen voor bedrijfsgroei

9 november 2025

Reguleren wat niet gemaakt wordt: riskeert Europa technologische irrelevantie?

Europa trekt slechts een tiende van de wereldwijde investeringen in kunstmatige intelligentie aan, maar beweert wel de wereldwijde regels te dicteren. Dit is het 'Brussels Effect' - regels opleggen op wereldschaal door middel van marktmacht zonder innovatie aan te jagen. De AI-wet wordt van kracht op een gespreid tijdschema tot 2027, maar multinationale technologiebedrijven reageren met creatieve ontwijkingsstrategieën: bedrijfsgeheimen inroepen om trainingsgegevens niet te hoeven onthullen, technisch conforme maar onbegrijpelijke samenvattingen produceren, zelfbeoordeling gebruiken om systemen te degraderen van 'hoog risico' naar 'minimaal risico', forumshoppen door te kiezen voor lidstaten met minder strenge controles. De paradox van extraterritoriaal auteursrecht: de EU eist dat OpenAI de Europese wetten naleeft, zelfs voor trainingen buiten Europa - een principe dat nog nooit eerder is voorgekomen in het internationaal recht. Het 'duale model' ontstaat: beperkte Europese versies versus geavanceerde wereldwijde versies van dezelfde AI-producten. Reëel risico: Europa wordt een 'digitaal fort', geïsoleerd van wereldwijde innovatie, met Europese burgers die toegang hebben tot inferieure technologieën. Het Hof van Justitie heeft in de kredietscoringszaak de verdediging tegen 'bedrijfsgeheimen' al verworpen, maar de interpretatieve onzekerheid blijft enorm - wat betekent 'voldoende gedetailleerde samenvatting' precies? Niemand weet het. Laatste onbeantwoorde vraag: creëert de EU een ethische derde weg tussen het Amerikaanse kapitalisme en de Chinese staatscontrole, of exporteert ze gewoon bureaucratie naar een gebied waar ze niet concurreert? Voor nu: wereldleider in AI-regulering, marginaal in de ontwikkeling ervan. Uitgebreid programma.
9 november 2025

Outliers: waar gegevenswetenschap en succesverhalen elkaar ontmoeten

Datawetenschap heeft het paradigma op zijn kop gezet: uitbijters zijn niet langer 'fouten die geëlimineerd moeten worden', maar waardevolle informatie die begrepen moet worden. Een enkele uitschieter kan een lineair regressiemodel volledig verstoren - de helling veranderen van 2 naar 10 - maar als je die uitschieter elimineert, kan dat betekenen dat je het belangrijkste signaal in de dataset kwijtraakt. Machine learning introduceert geavanceerde hulpmiddelen: Isolation Forest isoleert uitschieters door willekeurige beslisbomen te bouwen, Local Outlier Factor analyseert de lokale dichtheid, Autoencoders reconstrueren normale gegevens en rapporteren wat ze niet kunnen reproduceren. Er zijn globale uitschieters (temperatuur -10°C in de tropen), contextuele uitschieters (€1.000 uitgeven in een arme buurt), collectieve uitschieters (gesynchroniseerde pieken in het netwerkverkeer die wijzen op een aanval). Parallel met Gladwell: de '10.000 uur-regel' wordt betwist-Paul McCartney dixit 'veel bands hebben 10.000 uur in Hamburg gedaan zonder succes, theorie niet onfeilbaar'. Aziatisch wiskundig succes is niet genetisch maar cultureel: Chinees numeriek systeem intuïtiever, rijstteelt vereist constante verbetering vs. Westerse landbouw territoriale expansie. Echte toepassingen: Britse banken kunnen 18% potentiële verliezen terugwinnen via real-time detectie van anomalieën, productieprocessen detecteren microscopische defecten die menselijke inspecties zouden missen, gezondheidszorg valideert klinische onderzoeksgegevens met meer dan 85% gevoeligheid voor detectie van anomalieën. Laatste les: naarmate datawetenschap verschuift van het elimineren van uitschieters naar het begrijpen ervan, moeten we onconventionele carrières niet zien als anomalieën die moeten worden gecorrigeerd, maar als waardevolle trajecten die moeten worden bestudeerd.